İş İlanları Artıyor Ama Alımlar Düşüyor: Hayalet İlanlar Sorunu

IŞKUR’un Haziran 2026 verilerine göre açık iş sayısı 242 bin 819’a ulaşarak bir önceki yıla kıyasla yüzde 16,7 arttı. Aynı dönemde işe yerleştirme sayısı ise 134 bin 374 oldu ve yüzde 7,9 geriledi. Bu ters orantı, ilan sayısıyla işgücü piyasasını okumanın yanıltıcı olabileceğini gösteriyor.

Baruch College araştırması, iş ilanlarının yüzde 21’e kadarının gerçek bir pozisyon olmayan “hayalet ilan” kategorisine girdiğini ortaya koydı. Columbia Law Review verilerine göre ise 2019’da yayımlanan her 10 ilandan sekizi işe alımla sonuçlanırken, bu oran bugün dörde inerek yarıya düşmüş durumda. Küresel çalışmalar bu olgunun özellikle büyük şirketlerde yoğunlaştığını belirtiyoruz.

Hayalet ilanlara karşı dünya genelinde yaptırım mekanizmaları hayata geçirilmeye başladı. Kanada’nın Ontario eyaletinde Ocak 2026’da yürürlüğe giren düzenleme, işverenlerin ilanlarda pozisyonun gerçek mi yoksa aday havuzu oluşturmak amacı mı taşıdığını belirtmesini, ücret bilgisini paylaşmasını ve yapay zeka kullanımını açıklamasını zorunlu kılıyor. New York’ta ise işverenlere ceza öngörülen yasalar yasalaşma yolunda ilerliyor. Fransa’da mevcut iş kanunu, yanıltıcı ilanları yasaklıyor ve ihlal durumunda hapis ve para cezası uygulanabiliyor.