AB’nin Yapay Zekâ Etiketleme Kuralı Türk İhracatçıyı da Bağlıyor
AB Yapay Zekâ Yasası’nın Şeffaflık Kuralları Yürürlüğe Girdi
Avrupa Birliği’nin 1 Ağustos 2024’te yürürlüğe giren Yapay Zekâ Yasası’nın şeffaflık yükümlülükleri, 2 Ağustos 2026 itibarıyla tam uygulanmaya başladı. Buna göre, yapay zekâ tarafından üretilen veya değiştirilen fotoğraf, video, ses kaydı ve belirli metin içeriklerine, bunların yapay zekâ üretimi olduğunu gösteren makine tarafından okunabilir işaretler eklenmesi gerekiyor.
Hangi İçerikler Etiketlenmek Zorunda?
Düzenlemenin kapsamına giren içerikler şunlardır:
- Yapay zekâ tarafından oluşturulmuş veya değiştirilmiş fotoğraflar
- Sentetik video içerikleri
- Yapay zekâ tarafından üretilen ses kayıtları
- Makine tarafından oluşturulan belirli metin formatları
- Deepfake niteliğindeki içerikler (açıkça etiketlenmesi zorunlu)
- Sohbet botları (başlangıçta kullanıcıya yapay zekâyla konuştuğunu bildirmek zorunda)
Kişisel amaçla yapılan kullanımlar ile sanatsal ve hicivsel içerikler bu kural kapsamı dışında tutulmuştur.
Türk İhracatçıları Neden Etkileniyor?
Kuralın kritik yönü, sistemin çıktısı Avrupa Birliği içinde kullanılıyorsa AB dışındaki sağlayıcıları da kapsamasıdır. Bu demektir ki, Türkiye’den AB pazarına ihracat yapan şirketler, ürünlerini AB tüketicilerine yapay zekâ kullanarak pazarlarlarsa bu düzenlemeden etkilenecektir.
Dijital pazarlama uzmanı Gökhan Aralık, Türk ihracatçıların düzenlemeyi büyük oranda fark etmediğini belirterek, "Reklamınız Münih’teki bir tüketicinin ekranında görünüyorsa kural size de işliyor. Yapay zekâyla üretilmiş bir ürün görseli, sentetik bir tanıtım videosu ya da gerçek müşteri gibi sunulan yapay bir yorum artık hukuki risk" dedi.
Geçiş Süresi ve Cezalar
AB Komisyonu, 2 Ağustos 2026’dan önce piyasaya sunulmuş sistemler için teknik işaretleme yükümlülüklerinde 2 Aralık 2026’ya kadar bir geçiş süresi tanımıştır. Kurallara uymayan firmalar para cezasıyla karşı karşıya kalabilecektir.
Asıl Risk: Tüketici Güveni
Aralık’a göre asıl risk hukuki cezalardan ziyade ticari nitelikte olabilir. "Alman tüketici bir reklamın yapay zekâ ürünü olduğunu fark edip bunun belirtilmediğini gördüğünde markayı bir daha ciddiye almıyor. Yasa bu refleksi hukuka dönmüş oldu" ifadesini kullanmıştır.
Fırsat: Erken Uyum Avantajı
Dijital pazarlama uzmanı, düzenlemenin bir fırsat da taşıdığını vurgulamıştır. Kuralları erken uygulayan Türk işletmeleri, Avrupa pazarındaki rakiplerinden önce şeffaf marka konumunu elde edebilir. Etiket, bir yük değil aksine tüketici güvenini artıran bir işaret olarak da değerlendirilmektedir. Ancak bunun için ilk olarak düzenlemenin varlığından haberdar olmak gerekmektedir.
