Allianz araştırması: Dikkat dağınıklığı trafik kazalarının üçte birinde etken
Araştırmanın Temel Bulguları
Allianz Teknoloji Merkezi tarafından gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, sürücü dikkat dağınıklığının trafik kazalarının üçte birinde rol oynadığını ortaya koymaktadır. Araştırma, araç içi dijital ekranların tasarımının sürücülerin dikkatini doğrudan etkilediğini göstermektedir.
9 ülkede yapılan tüketici araştırmasına katılan sürücülerin üçte ikisi ise güvenlik açısından kritik işlevlerde fiziksel kontrollere geri dönülmesini istemektedir. Allianz, bu bulgular doğrultusunda otomobil üreticilerini, düzenleyici kurumları ve sürücüleri daha güvenli sürüş için harekete geçmeye çağırmaktadır.
Dokunmatik Ekranlar ve Dikkat Dağınıklığı
Araçlarda giderek daha fazla işlevin dokunmatik ekranlar üzerinden yönetilmesi, sürücülerin dikkatinin dağılması riskini yeniden gündeme taşımıştır. Daha önce sürücünün gözünü yoldan ayırmadan kullanabildiği bazı kontroller, dijital menülere taşınmıştır. Klima veya radyo gibi gündelik işlevler bile artık birden fazla ekrana dokunulmasını gerektirmektedir.
Bu durum, sürücülerin gözlerini yoldan daha uzun süre ve daha sık ayırmasına neden olmaktadır. Kokpit tasarımındaki bu değişim, sürücü dikkat dağınıklığının yalnızca sürüş davranışlarıyla değil, araç içi arayüzlerin tasarımıyla da yakından ilişkili olduğunu göstermektedir.
Araştırma Kapsamı ve Yöntemi
Allianz Teknoloji Merkezi, şimdiye kadarki en kapsamlı dikkat dağınıklığı araştırma programında 34 binden fazla kaza vakasını analiz etmiştir. Araştırma kapsamında aşağıdaki çalışmalar gerçekleştirilmiştir:
- Gerçek araçlarda göz izleme çalışmaları
- Münih Teknik Üniversitesi ile yürütülen sürüş simülatörü araştırması
- Kritik trafik durumlarına yönelik bilişsel modelleme
- Uluslararası sürücü araştırması
- Yayımlanmış 80’den fazla bilimsel çalışmanın incelemesi
Araştırmanın bulguları, Allianz’ın 14. Motor Day etkinliğinde sunulmuş ve "SWIPE. TAP. CRASH. Driver Distraction in the Digital Car" başlıklı raporda yayımlanmıştır.
Kokpit Tasarımının Etkisi
Gerçek sürüş koşullarında yapılan göz izleme çalışmaları, araç içi dokunmatik ekran tasarımlarının sürücünün gözünü yoldan ayırdığı süre üzerinde önemli bir etkisi olduğunu göstermektedir. Aynı gündelik işlemin tamamlanması için gereken görsel dikkat süresi, kullanılan arayüze bağlı olarak yüzde 25’e kadar farklılık gösterebilmektedir.
Bazı durumlarda bu fark yaklaşık üç saniyeye ulaşabilmektedir. Yayımlanmış bilimsel araştırmaların incelenmesi, sürücünün gözünü iki saniyeden uzun süre yoldan ayırmasının kaza riskinde belirgin bir artışla ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Tasarım ve İşlevsellik Sorunu
Bilişsel modelleme çalışmaları, sorunun yalnızca dokunmatik ekran kullanımından değil, işlevlerin araç içi arayüze nasıl entegre edildiğinden kaynaklandığına işaret etmektedir. Araştırma, daha güvenli araç içi arayüzlerin geliştirilmesine yönelik önerileri içermektedir.
